Laudatio de Mª Xosé Queizán no acto de nomeamento de Marifé Quesada como Socia de Honra de GÁLIX

Publicado por | 9.1.17 Deixa un comentario

Coñezo a Marifé Quesada desde nena, cando tiña 9 anos e se trasladou a Vigo coa súa familia, desde a Zamora natal. O pai, Antonio Quesada, era de Ourense e pertencía a unha familia coñecida de pintores. Instalouse a familia no 3º andar do edificio onde vivía e vivo, na rúa Regueiro nas Travesas, onde naceu a última integrante, Alicia. O seu nacemento é curioso porque sucedeu no ascensor. A clínica, Povisa, onde estaba previsto o seu nacementos, estaba a un paso da casa. A nai, unha señora moi doce, cun falar suave, que sempre tivo aspecto de moza, seica lle dicía ao pai: “Antonio, imos, xa chegou a hora”. O pai tomábao con vagar. Baixaban no ascensor cando á nena decidiu saír e asomou a cabeciña. Déronlle rapidamente ao botón de subida e a nena terminou de saír na casa e deseguida veu unha ambulancia que levou á nai e a filla a Povisa. Menos mal que non lle puxeron de nome Ascensión.
Daquela tiñamos un ascensor antigo coas portas derramadas, que facía das súas. Se a porta de fóra non quedaba ben pechada, podía pararse entre un andar e outro. Unha noite, xa estaba durmindo toda a xente no edificio, espertáronme os golpes metálicos e unha chamada de socorro. Eran os pais de Marifé que quedaran pechados e libereinos. Penso que co seu humor e mestría, algún día,  Ilustrará as historias daquel ascensor.
Aquela nena pre-adolescente e linda, que vivía no terceiro, xa gañara o Premio Nacional de Pintura Infantil aos 4 anos en Zamora. Ignoraba, daquela, que posuía o don da figuración e que xa era a mellor alumna do pai.
Todas as persoas nacen con vocacións ou con determinadas habilidades  para desenvolver unha actividade humana. Algunhas as descobren axiña e comezan a cultivarse desde a infancia. Outras tardan máis e perden tempo estudando carreiras ou iniciando profesións para as que non están dotadas. Aínda hai outras que teñen a sorte de ter a man os artefactos, os instrumentos, os materiais cos que poden crear, tocar música, traballar a madeira ou pintar e debuxar como é o caso da artista que hoxe é galardoada.
Apaixonada pola descrición pictórica, polo debuxo, pola imaxe, pola cor, desde a infancia; criada entre pinceis, lenzos, cores, paisaxes no taller do seu pai; rodeada de arte e artistas desde nena, Marifé Quesada, foi pioneira da ilustración de libros e unha das creadoras máis elegantes e orixinais nesta faceta artística en Galicia.
O movemento está sempre presente nos seus debuxos. Os personaxes actúan. Non só os personaxes, senón tamén as cousas: Os pelos disparados como lanzas; os zapatos en punta para arriba; os espellos se alongan, as figuras, as casas adelgazan e se elevan. A tendencia é a subir, nunha ascensión optimista e positiva. Unha elevación que nos incita. Hai alegría nos xestos, nas cores, nas liñas. Unha brincadeira que quere transmitir á infancia, a esas criaturas que coñece ben, que quere acariñar como no seu traballo en pediatría, porque a súa profesión é a enfermería. Aledámonos cos debuxos de Marifé e estamos seguras de que ela tamén goza creando e pintando, pero non deixa de ter presentes ás nenas e nenos, para confortalas e facelas felices porque coñece o seu sufrimento e as enfermidades, e se condoe.
Transmítelles o amor aos animais e a tenrura. Non sei se vistes esa ilustración dun grupo de elefantes durmindo placidamente uns por riba dos outros nun abrazo xigantesco. Unha masa amalgamada de amor! Non hai dor nos seus debuxos.
Hai crítica, iso si.
A sabedoría está presente e a defensa da lectura, da transmisión de coñecementos. Dúas nenas, da man da nai que avanza, observan un Libro, un miserable sen teito sentado nunha pedra do camiño, chorando a mares, o pobre. Porque case ninguén compra libros. Os libros semella que van desaparecer. O libro chora. As nenas mírano con compaixón. A nai non se decata, non lle compra libros ás fillas. Avanza indiferente.
Ignora que sen libros nunca serán persoas cultas, por moi boas notas que leven noutras materias. Porque nos libros está a vida, tanta vida e de tanta xente, historias de todo o mundo, de todas as xeografías, con todas as paisaxes.
Pensade no que vos digo, querido alumnado de Valadares, cos libros viaxades, coñecedes criaturas, persoas que teñen as vosas penas, os vosos problemas, os vosos pensamentos. Descubrides que hai quen cisma no que vos cismades, naquilo que non vos atrevedes a falar con ninguén. Cos libros vos comunicades. Os libros son amigos para toda a vida. Marifé sábeo e móstrao cunha metáfora que nos conmove: ese libro que chora.
Destaca o seu agudo sentido do humor: Na manifestación, o bebé que leva pintados no cartón os riles e a vexiga, a que necesita controlar para liberarse dos dodotis; o gordo manifesta as tripas cheas, e así. Os dragóns sentados como paisanas e coa man nas costas, como magoados polo lumbago; as colas rebirichadas dos animais en xeral, disparadas como resortes. O humor sae como unha gargallada dos seus debuxos, pero en moitas ocasións nos fan pensar. Lémbranos a frase de Castelao, un escritor doutra época, e un bo debuxante con moito sentido do humor. Dicía: Non vos riades que o conto é triste. ( Que comerá o rei?, pregunta un pobre rapaz a outro. E comerá sucre?, responde o outro ) Porque o humor é un lóstrego de intelixencia que nos permite ás veces ver as dúas caras dunha mesma realidade.
A observación como primeira acción científica. Unha nena curiosa reparando en como rachan os pitiños os ovos, como saen da casca. Así mesmo é o cerebro o que leva unha muller maior como bandeira, o pensamento, a intelixencia dirixindo a marcha do mundo, á xente de todas as idades.
É unha muller maior, con experiencia, unha Sensatanai, que, no meu libro, O Segredo da Pedra Figueira, é o nome da avoa que ten recollido os coñecementos e ten experiencia. Creo que foi o 2º libro que ilustrou a nosa artista. Preciosos debuxos. Síntome orgullosa de ter un libro ilustrado por Marifé Quesada.
O primeiro que salta á vista é a cantidade de nenas e rapazas que hai nos seus debuxos. Quere cambiar o de sempre, o atrasado, a desigualdade entre nenas e nenos. Antes non aparecían as nenas nos contos, nin nas historias, nin nas ilustracións. Coma se non existisen. Nos libros de contos galegos de hai anos, todos os protagonistas eran nenos, porque tamén os escritores eran homes. Homes que procedían do ambiente rural, fundamentalmente. Por iso había tantos nenos labregos. Hoxe xa hai máis poboación cidadá e moitas escritoras e ilustradoras, daquela aparecen nenas como protagonistas, como nas ilustracións da artista que hoxe agasallamos. Porque o mundo é común e debemos compartilo. A Igualdade é algo fundamental no noso pensamento, xunto á liberdade. Somos distintos pero debemos ter os mesmos dereitos e as mesmas oportunidades. Queremos ser libres, temos a obriga de conseguir a nosa liberdade, pero só o seremos cando a liberdade sexa compartida.


María Xosé Queizán
Publicación máis recente Publicación máis antiga

0 comentarios:

[Comentario blog]